آیا می توان گوشی را با شارژر USB-C لپتاپ شارژ کرد؟

در چند سال اخیر USB-C از یک درگاه جانبی ساده به یک استاندارد رسمی و ستون فقرات تامین انرژی دنیای دیجیتال تبدیل شده است. اپل هم که تا همین چند سال پیش از پورت اختصاصی خودش یعنی لایتنینگ استفاده می کرد اما با فشار اتحادیه ی اروپا حالا چند سالی می شود که این کمپانی هم به پورت USB تایپ سی روی آورده است.

امروز دیگر فقط روی گوشی ها با این پورت طرف نیستیم؛ لپتاپ، تبلت، کنسول بازی دستی، هدفون، پاوربانک و حتی برخی مانیتورها از همین استاندارد استفاده می کنند. همزمان سیاست بسیاری از شرکت ها تغییر کرده و آداپتور شارژ از جعبه ی گوشی ها حذف شده است. نتیجه ی طبیعی این تغییرات یک سوال بسیار رایج است: آیا می شود گوشی را با شارژر قدرتمند لپتاپ شارژ کرد؟ و مهم تر از آن، آیا این کار در بلندمدت به باتری گوشی آسیب می زند یا نه؟

این سوال ساده است اما پاسخ آن نیاز به درک دقیق استانداردهای شارژ مدرن، رفتار باتری های لیتیوم یونی و محدودیت های واقعی سخت افزار دارد. اگر دنبال جواب کوتاه هستید پاسخ بله است؛ اما اگر کاربر حرفه ای و علاقمند به سخت افزار هستید در این مقاله از اپل 98 می خواهیم بدانید چرا بله، چه زمانی بله نیست و چه اشتباهاتی ممکن است برایتان هزینه ساز باشند. پس با ما همراه باشید.

شارژ گوشی با شارژر لپتاپ! چرا اصلا چنین سوالی مطرح شده است؟

تا چند سال پیش شارژر گوشی و لپتاپ کاملا از هم جدا بود. ولتاژها، کانکتورها و حتی فلسفه ی طراحیشان فرق داشت. اما با ورود USB-C همه چیز تغییر کرد. حالا یک شارژر مک بوک می تواند آیفون، آیپد، گوشی اندرویدی یا حتی یک Nintendo Switch را هم شارژ کند! این انعطاف پذیری جذاب است اما برای بسیاری افراد کم اطلاع، نگران کننده هم هست. چون تصور عمومی این است که «توان بالا مساوی خطر».

واقعیت این است که در دنیای شارژرهای مدرن، توان الکتریکی هیچ وقت به زور وارد دستگاه نمی شود. اگر چنین چیزی ممکن بود بازار و تعمیرگاه ها پر از گوشی های سوخته می شدند. آنچه این اکوسیستم را امن نگه می دارد یک استاندارد کلیدی به نام USB Power Delivery است.

USB Power Delivery چیست و چکار می کند؟

USB-PD را باید مغز متفکر شارژ USB-C دانست. این استاندارد مشخص می کند که شارژر و دستگاه مصرف کننده چگونه با هم صحبت کنند، نه اینکه فقط برق رد و بدل شود. وقتی گوشی را به شارژر لپتاپ وصل می کنید قبل از اینکه جریان قابل توجهی عبور کند یک مکالمه ی دیجیتال بین شارژر و موبایل شکل می گیرد. گوشی اعلام می کند که چه ولتاژ و چه توانی را پشتیبانی می کند و شارژر فقط همان مقدار را ارائه می دهد.

برای مثال یک شارژر 96 واتی مک بوک پرو هیچ وقت 96 وات را مستقیم به آیفون ارسال نمی کند، چون آیفون چنین توانی را درخواست نمی کند. نتیجه ی این مذاکره ی هوشمند، شارژی است که هم سریع است و هم کاملا در محدوده ی امن باتری گوشی قرار دارد. به همین دلیل است که در منابع معتبری مثل مستندات رسمی USB-IF و تحلیل های فنی سایت هایی مانند AnandTech و iFixit، بارها تاکید شده که USB-PD ذاتا یک استاندارد محافظه کار و ایمن است.

اگر گوشی یا شارژر از USB-PD پشتیبانی نکند چه می شود؟

اینجا نقطه ای است که بسیاری از کاربران دچار سوء برداشت می شوند. حتی اگر یکی از دو طرف، یعنی گوشی یا شارژر، از USB-PD پشتیبانی نکند، باز هم احتمال آسیب دیدن گوشی وجود ندارد. به شرط آنکه هر دو از استاندارد پایه USB-C پیروی کنند.

در چنین شرایطی مذاکره ی پیشرفته انجام نمی شود و سیستم به حالت امن پیشفرض خودش بر می گردد. این حالت همان ولتاژ 5 ولت است که سال هاست در شارژرهای USB وجود دارد. در این وضعیت، سرعت شارژ پایین تر است و معمولا بین 7.5 تا 15 وات باقی می ماند اما نکته ی مهم این است که هیچ ولتاژ یا جریان غیرمجازی به گوشی تحمیل نمی شود. پروتکل های ایمنی اجازه نمی دهند ولتاژ بالاتر فعال شود مگر اینکه دستگاه صراحتا آن را درخواست کند.

آیا شارژر لپتاپ باعث خراب شدن باتری گوشی می شود؟

این یکی از پرتکرارترین نگرانی هاست و پاسخ آن نیاز به صراحت دارد. آنچه باتری گوشی را فرسوده می کند، نه نوع شارژر بلکه الگوی شارژ است. گرما، شارژ مداوم تا 100 درصد، تخلیه ی کامل باتری و استفاده ی سنگین هنگام شارژ، عوامل اصلی کاهش عمر باتری هستند. اینکه این انرژی از شارژر گوشی تامین شود یا از شارژر لپتاپ تفاوتی ایجاد نمی کند. چون در نهایت کنترل همه چیز در دست مدار مدیریت باتری خود گوشی یا همان IC تغذیه است.

در واقع در بسیاری از موارد، شارژرهای لپتاپ با کیفیت بالاتر و ریپل کمتر، حتی خروجی پایدارتری نسبت به شارژرهای ارزان قیمت موبایلی متفرقه دارند. این موضوع بارها در تست های عملی منابع فنی مستقل تایید شده است.

نقش کابل USB-C در فرآیند شارژ چقدر مهم است؟

اگر قرار باشد جایی ریسک واقعی وجود داشته باشد، آنجا کابل است. کابل های بی کیفیت یا غیر استاندارد می توانند باعث افت ولتاژ، افزایش دما یا قطع و وصل شدن شارژ شوند. این مشکلات نه به خاطر توان شارژر، بلکه به خاطر مقاومت داخلی کابل رخ می دهد. به همین دلیل است که همیشه توصیه می شود از کابل هایی استفاده شود که از USB-PD پشتیبانی می کنند و ترجیحا دارای تاییدیه USB-IF هستند.

وضعیت آیفون، مک بوک و اکوسیستم اپل در این موضوع

در اکوسیستم اپل، این موضوع حتی ساده تر است. آیفون های جدید، آیپدها و مک بوک ها همگی از USB-PD پشتیبانی می کنند و به طور ویژه برای سناریوهایی مثل شارژ متقابل طراحی شده اند. اپل در مستندات فنی خودش به صراحت اعلام کرده که استفاده از شارژرهای USB-C با توان بالاتر، مادامی که استاندارد باشند مشکلی برای دستگاه ایجاد نمی کند.

اگر با خرید اپل وان یا به هر نحوی از سرویس های اختصاصی اپل استفاده می کنید و چند دستگاه اپل دارید احتمالا داشتن یک شارژر قدرتمند مشترک برای همه ی آنها، هم از نظر کاربردی و هم از نظر اقتصادی منطقی تر است. این همان نگاهی است که اپل در طراحی اکوسیستمش دنبال می کند؛ سادگی بدون قربانی کردن ایمنی.

مخلص کلام: از شارژ موبایل با شارژر لپتاپ نترسید!

شارژ کردن گوشی با شارژر USB-C لپتاپ نه تنها ممکن است، بلکه در دنیای امروز یک سناریوی کاملا عادی و ایمن محسوب می شود. استاندارد USB Power Delivery طوری طراحی شده که هیچ دستگاهی بیش از توان مورد نیازش انرژی دریافت نکند. حتی در بدترین حالت، سیستم به حالت امن 5 ولت بر می گردد و تنها چیزی که قربانی می شود سرعت شارژ است، نه سلامت باتری.

تنها جایی که باید وسواس به خرج دهید کیفیت کابل و استاندارد بودن شارژر است. اگر این دو شرط رعایت شوند می توانید بدون نگرانی از شارژر لپتاپ برای گوشی استفاده کنید، چه آیفون باشد، چه اندروید، چه دستگاهی دیگر.